Landcode uitgelegd: wat die kleine letters over de hele wereld zeggen

Een landcode is een korte afkorting die een land aanduidt. Je komt zo’n code overal tegen: op producten, in webadressen, bij telefoonnummers en in de internationale handel. Toch weten veel mensen niet precies wat zo’n afkorting betekent of waar die vandaan komt. Dat is jammer, want wie de codes begrijpt, snapt meteen veel meer van hoe landen en organisaties wereldwijd met elkaar communiceren.

Twee systemen voor landafkortingen

De bekendste afkortingen komen uit de ISO 3166 standaard. Die standaard is opgesteld door de Internationale Organisatie voor Standaardisatie en bevat officiële afkortingen voor alle landen ter wereld. Er zijn twee veelgebruikte varianten: de tweeletterige code en de drieletterige code. De tweeletterige variant ken je misschien al van internetdomeinen. Nederland heeft bijvoorbeeld de afkorting NL, Duitsland DE en Frankrijk FR. De drieletterige variant wordt vaker gebruikt in paspoorten en officiële documenten. Zo staat NLD voor Nederland en DEU voor Duitsland. Beide systemen bestaan naast elkaar en worden voor verschillende doeleinden gebruikt. Het ene systeem is niet beter dan het andere, ze vullen elkaar aan.

Landafkortingen bij telefoonnummers en internetnamen

Wie iemand in het buitenland belt, gebruikt een internationaal kengetal. Dat is ook een soort landindicatie, maar dan in cijfers. Nederland heeft het kengetal +31, België +32 en het Verenigd Koninkrijk +44. Deze nummers zijn vastgesteld door de Internationale Telecommunicatie Unie en zijn weer een apart systeem naast de ISO codes. Op internet zie je de tweeletterige afkortingen terug in domeinnamen. Een website die eindigt op .nl is geregistreerd in Nederland, een .de website in Duitsland en een .au website in Australië. Deze zogenoemde topleveldomein afkortingen helpen gebruikers en zoekmachines begrijpen waar een website vandaan komt. Sommige landen verhuren hun domeinnaam overigens ook aan partijen buiten hun grenzen, waardoor de afkorting niet altijd de werkelijke locatie van een website aangeeft.

Landaanduidingen op producten en verpakkingen

Op verpakkingen en producten kom je ook regelmatig afkortingen en aanduidingen van landen tegen. Bekende voorbeelden zijn “Made in DE” voor Duitsland of “Made in CN” voor China. Soms staat er geen afkorting maar een volledige naam of een officiële aanduiding zoals “Made in PRC”. Die laatste staat voor People’s Republic of China, ofwel de Volksrepubliek China. Dat is dus gewoon een andere manier om hetzelfde land aan te duiden als “Made in China”. Fabrikanten kiezen soms bewust voor de afkorting PRC omdat consumenten in bepaalde landen minder vertrouwd zijn met die naam en er daardoor anders op reageren. In de Europese Unie gelden regels over hoe de herkomst van producten vermeld moet worden, zodat kopers altijd weten waar iets gemaakt is. Die transparantie is belangrijk voor eerlijke handel en consumentenbescherming.

Bijzondere gevallen en uitzonderingen

Niet elk geval is zwart wit. Taiwan gebruikt in internationale context vaak de afkorting TW, maar vanwege politieke gevoeligheden wordt het soms aangeduid als “Chinese Taipei” bij sportevenementen. Kosovo heeft pas relatief recent de afkorting XK gekregen, omdat niet alle landen Kosovo als zelfstandig land erkennen. De XK code is een tijdelijke oplossing die buiten het officiële ISO systeem valt. Ook de Europese Unie heeft een eigen afkorting, namelijk EU, hoewel de EU zelf geen land is. Dit soort uitzonderingen laat zien dat een aanduiding voor een land niet altijd een neutrale kwestie is. Politiek, geschiedenis en internationale erkenning spelen allemaal een rol. Wie goed let op deze kleine afkortingen, ziet al snel hoe ingewikkeld de wereldkaart soms is.

Veelgestelde vragen

Wat betekent de afkorting PRC op een product?
PRC staat voor People’s Republic of China, wat in het Nederlands de Volksrepubliek China betekent. De aanduiding “Made in PRC” op een product betekent hetzelfde als “Made in China”. Beide aanduidingen verwijzen naar hetzelfde land van herkomst.

Hoe weet ik welke tweeletterige afkorting bij welk land hoort?
De tweeletterige afkortingen komen uit de ISO 3166 standaard. Veel van deze codes lijken op de naam van het land in de eigen taal, maar dat is niet altijd zo. Duitsland heeft DE omdat het in het Duits Deutschland heet. Je kunt de volledige lijst vinden via de website van de Internationale Organisatie voor Standaardisatie.

Waarom eindigen sommige websites op .tv of .io terwijl ze niets met die landen te maken hebben?
De domeinnaam .tv is officieel het topleveldomein van het eiland Tuvalu en .io hoort bij het Brits Indisch Oceaangebied. Omdat deze afkortingen toevallig populaire woorden zijn in andere sectoren, verhuren die gebieden hun domeinnaam aan bedrijven wereldwijd. De afkorting zegt in dat geval dus niets over de locatie van de website.

Gebruikt elk land een eigen internationaal telefoonnummer?
Ja, elk land of gebied heeft een eigen internationaal kengetal. Deze kengetallen worden beheerd door de Internationale Telecommunicatie Unie. Ze zijn niet hetzelfde als de ISO afkortingen en worden alleen bij telefoongesprekken en sms berichten gebruikt om aan te geven naar welk land je belt.